مقاله‌ها

حرف نزن؛ تصمیم بگیر!

تولید متن تمام شد؛ نوبت تصمیم است: نگاهی به مدل‌های System One مثل Jev و Laya که به‌جای متن، تصمیم کالیبره‌شده و نوع‌دار تولید می‌کنند

فناوری‌هراسی؛ امنیت یا ناآگاهی؟ از نوکیا بپرسیم!

آیا گوشی دکمه‌ای قدیمی امن‌تر از گوشی هوشمند است؟ نگاهی به ضعف‌های امنیتی 2G و GSM و پیشرفت‌های 4G و 5G، از ایستگاه پایهٔ جعلی تا SUCI

پایان برنامه‌نویس؟

از دستیارهای سادۀ کدنویسی تا مهندسان تمام‌عیار

مهندسی نرم‌افزار در عصر هوش مصنوعی

ده مهارتی که برای سازگاری با شکل تازهٔ مهندسی نرم‌افزار در عصر هوش مصنوعی لازم دارید: از مهارت‌های نرم و تفکر انتقادی تا معماری و انطباق‌پذیری

چگونه میلیون‌ها سوکت TCP را بدون سرخ کردن CPU هندل کنیم؟

راز هندل کردن میلیون‌ها اتصال هم‌زمان

نمایشگری که کندتر و گران‌تر است؛ پس چرا هنوز می‌خواهیمش؟

از راز صفحه‌ای که با خاموش‌شدن پاک نمی‌شود و افسانهٔ انقضای پتنت‌ها، تا مهندسی تمرکز در عصر اعلان‌ها: نگاهی به فناوری جوهر الکترونیکی (E Ink)

سرمقاله

با هوش مردن، یا بی‌هوش ماندن؟

هرچه بگندد نمکش می‌زنند، وای به روزی که بگندد نمک

چرا مانیتورینگ هم باید مانیتور شود و چطور زیرساخت پایش چندلایه طراحی کنیم

باگزبازی

روایتی از مسیر پر از چالش و هیجان اولین دورۀ رویداد بازی‌سازی باگزبازی

آیا سیلیکون می‌تواند رنج بکشد؟

معمای ذهن در عصر ماشین

کالبدشکافی سیستم‌عامل در لحظه

چگونه سیستم‌عامل را در عمیق‌ترین لایه‌ها عیب‌یابی کنیم؟

هیس! LLM ها فریاد نمی‌زنند.

آیا زنجیرهٔ افکار LLMها استدلال واقعی است یا فقط نمایشی پس از دانستن جواب؟

مترجمان نامرئی

سفر شگفت‌انگیز کدهای برنامه‌نویسی به دنیای صفر و یک

خلاقیت از دل معماری: چگونه ساختار مدل‌های تولید تصویر، نوآوری را ممکن می‌کند؟

چگونه معماری مدل‌های انتشاری، خلاقیت ظاهری در تولید تصویر را اجتناب‌ناپذیر می‌کند

Bun.js؛ نان تازۀ اکوسیستم جاوااسکریپت!

معرفی یک Runtime دیگر جاوااسکریپت

جاسوس‌های سیلیکونی

پردازنده‌ها چگونه خودشان را مانیتور می‌کنند؟

تاریخچۀ معماری مجموعۀ دستورالعمل‌ها

نگاهی به تاریخچه و تحول معماری مجموعه‌دستورالعمل‌ها از System/360 تا RISC-V

سرمقاله

میان ماندن و رفتن، ترس ایستاده بود...

پایان یک زامبی در سرور وب‌سایت رویداد WSS

روایت پاکسازی یک بدافزار پایدار از سرور سایت رویداد WSS

زمان منتظر صلح ایده‌آل شما نمی‌ماند

سخنرانی سی. اس. لوئیس خطاب به دانشجویان آکسفورد در آستانۀ جنگ جهانی دوم

قطعی بزرگ! (بخش دوم)

به یاد یک قربانی دیگر

کاسبان قطعی اینترنت، خوش‌حالید؟

نگاهی به بازیگران صنعت فیلترینگ

مردم مقابل مردم!

توتالیتاریسم چطور روح جمعی را می‌کشد؟

ما ماندیم و اینترنت پرو!

بعضی چیزها زود فراموش می‌شوند.

شورش در لایهٔ چهارم

عبور از فیلترینگ با نقض استانداردهای TCP

مهندسی مقاومت در برابر سانسور

کالبدشکافی اکوسیستم کانفیگ‌های V2Ray/Xray

پیامدهای ناخواسته راهبرد نامتقارن ایران و جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی آمریکا بر حفاظت از غیرنظامیان

ماشین کشتار: بخش دوم

چگونه در دنیای اینترنت ناشناس بمانیم؟

ردپاهای دیجیتال، VPN، Tor و اصول پایۀ ناشناس‌سازی

اینترنت، حق مسلم!

ابعاد اقتصادی و اجتماعی قطعی اینترنت

قطعی بزرگ! (بخش اول)

مروری بر زندانی کردن جهان آزاد در ایران

پیامدهای ناخواسته راهبرد نامتقارن ایران و جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی آمریکا بر حفاظت از غیرنظامیان

ماشین کشتار: بخش اول

هدایت ترافیک اینترنتی با تاکتیک‌های شناخته و ناشناخته

روش‌هایی برای عبور امن ترافیک از مسیرهای غیرمستقیم

دانستنی‌های رندوم!

Iran built a vast camera network to control dissent. Israel hacked it

استارلینک

جهان در عصر جدید، ایران در عصر حجر

ما مردم

بیانیه تیم بایت دانشگاه صنعتی شریف

اعداد بهتر از انسان‌ها سخن می‌گویند!

کمی آمار و ارقام از ورودی‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ دانشکده

معرفی سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی

شیرجه در دنیای مجازی مهندسی کامپیوتر

معرفی گرایش بیوانفورماتیک

Intro to Bioinformatics

ورود به دنیای الگوریتم

ورود به مسابقات الگوریتمی و تقویت مهارت برنامه‌نویسی

معرفی گرایش الگوریتم و محاسبات

Intro to Algorithms

معرفی گرایش شبکه‌های کامپیوتری

Intro to Computer Networks

معرفی گرایش سخت‌افزار

Intro to Hardware & Computer Architecture

معرفی گرایش امنیت داده و شبکه

Intro to Data & Network Security

معرفی گرایش نرم‌افزار

Intro to Software

عصای دست یا بلای نسل

شیوهٔ صحیح رفتار با هوش مصنوعی!

معرفی گرایش هوش مصنوعی

Intro to Artificial Intelligence

تی‌ای‌ها، ستون‌های آموزش در دانشکده

فرهنگ تی‌ای شدن در دانشکده

فراتر از نمره؛ چرا فعالیت دانشجویی مهم است؟

معرفی فعالیت دانشجویی در دانشکده

چند کلام از سال‌بالایی‌ها

صبحت‌هایی از دانشجویان سال‌بالایی برای ورودی‌های جدید دانشکده

لبّ مطلب در چند خط!

چطور رزومه بنویسیم؟

دروازهٔ ورود به بدبختی بعدی

تجربه رفتن به کوآپ

کوآپ، جعبه‌ای از تجربیات متنوع

تجربه رفتن به کوآپ

تجربهٔ طرح کوآپ می‌ارزد یا نه؟

در پیش گرفتن مسیر کار و صنعت

دانشگاه «در برابر» یا «در کنار» صنعت

غول اینترنشیپ اون‌قدرا هم ترسناک نیست!

تجربهٔ رفتن به اینترنشیپ در مهندسی کامپیوتر

چطوری یاد گرفتم از بمب نترسم و اپلای کنم؟

تجربهٔ اپلای تحصیلی در مهندسی کامپیوتر

یه مقاله‌مون نشه؟

تجربهٔ نوشتن مقاله در مهندسی کامپیوتر

مسیر آکادمیک در مهندسی کامپیوتر

معرفی فضای آکادمیک در رشته مهندسی کامپیوتر

خوش‌آمدگویی اساتید

پیام‌های خوش‌آمدگویی اساتید دانشکده‌ی مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف به دانشجویان ورودی جدید؛ اساتید همراه شما در مسیر یادگیری خواهند بود.

کدنامه؛ پدر معنوی byte

چطور شریفی‌های چند سال پیش، برنامه‌نویسی یاد می‌گرفتند؟

سرمقاله

ویژه برای همه

کارخانه‌ای با مغز دیجیتال

در دنیای امروز صنعت، رقابت اصلی نه صرفاً در توانایی بالا بردن نرخ تولید، بلکه در میزان بهره‌گیری صنایع از فناوری‌های نوین است. یکی از جذاب‌ترین این فناوری‌ها، اینترنت اشیاء صنعتی (IIOT) است که از پایه‌های انقلاب صنعتی چهارم محسوب می‌شود.

وقتی داده‌ها مهاجرت نمی‌کنند: روایت یادگیری فدرال

در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی با رشد سریع خود، نقش مهمی در تحلیل داده‌های واقعی ایفا می‌کند. یکی از رویکردهای نوین در این زمینه، یادگیری فدرال۱ است؛ مدلی که به‌جای جمع‌آوری داده‌ها در یک سرور مرکزی، آموزش را به‌صورت توزیع‌شده میان دستگاه‌های مختلف انجام می‌دهد.

هنگامی که نورون و سیلیکون به هم می‌رسند!

سوژهٔ این نوشتار با تیتر «ملاقات نورون و سیلیکون»، در واقع تلاشی است در جهت تلفیق سامانه‌های زیستی و سخت‌افزاری. تلاشی که نتیجهٔ نهایی آن می‌تواند ما را برای دستیابی به اهداف بسیاری یاری کند؛ اهدافی مانند: استفاده از این سامانه‌ها در زمینهٔ هوش مصنوعی، درک بهتر از نحوهٔ کارکردهای شناختی و عصبی پیچیدهٔ ما، پیشی گرفتن از محدودیت‌هایی که ساختارهای سیلیکونی سنتی ایجاد می‌کنند و بسیاری از کاربردهای دیگر.

پروتکل XDP: یک قدم قبل از کرنل

تا به حال به این فکر کرده‌اید که غول‌های فناوری مانند کلادفلر چگونه حملات گستردهٔ DDoS را در نطفه خفه می‌کنند

سرمقاله

نقطه سر خط.

زبان Zig: فراتر از C با تمرکز بر کارایی و شفافیت کد

حدود یک‌‌سال می‌شود که با زبان zig آشنا شده‌ام، زبانی که ادعا می‌کند که «یک C بهتر» است و از وقتی با آن آشنا شده‌ام، دیدم را نسبت به خیلی از ابعاد برنامه‌نویسی گسترش داده‌‌است. این زبان ابعاد بسیار گسترده‌ای دارد، اما برای این متن تصمیم گرفتم که با تمرکز بر «مدیریت حافظه»، «Comptime» و «System build» در zig برای‌تان بنویسم.

سیستم‌های توزیع‌شده: هنر طراحی غیرممکن

در هر ثانیه، نتفلیکس ۱۵ هزار ساعت ویدیو نمایش می‌دهد. اینستاگرام روزانه ۹۵ میلیون عکس پردازش می‌کند. وقتی روی دکمهٔ جست‌وجوی گوگل کلیک می‌کنید،‌ بیش از هزار کامپیوتر در سراسر جهان با یکدیگر مسابقه می‌دهند تا در کسری از ثانیه پاسخ شما را پیدا کنند.

پروفسور علی‌اکبر جلالی

آذر ۱۳۳۱، کوچه ‌پس‌کوچه ‌های روستای شاهکوه واقع در شهر شاهرود، آرام و خاموش، شاهد تولد پسری بودند که سرنوشتش با فردای مدرن گره خورده بود.

کلید افزایش کارایی در پردازنده‌ها؛ بافر مقصد انشعاب یا BTB

برنامه‌های کاربردی دنیای واقعی دربرگیرندهٔ برنامه‌های مرکز داده‌ها شامل حجم عظیمی از دستورات هستند. این حجم زیاد از دستورات، شامل تعداد قابل‌توجهی دستورات انشعاب هستند که موجب می‌شود عدم برخورد در حافظۀ نهان دستورات بالا برود.

عدد پی در توزیع نرمال

توضیحی شهودی و هندسی از دلیل وجود عدد پی در توزیع نرمال

رایانش و ارتباطات کوانتومی؛ انقلابی در دنیای فناوری

در دنیای فناوری‌های نوظهور، مفاهیم کوانتومی از جملهٔ مباحثی هستند که آیندهٔ محاسبات و ارتباطات را دگرگون خواهند کرد.

سرمقاله - خطاها دروغ نمی‌گویند

داستان نبرد سخت

بخش علمی هاردوار نیز مانند تمامی رویدادهای دیگر، سختی‌های خودش را دارد. از سؤالات گرفته تا داوری، توزیع قطعات و حتی محاسبهٔ امتیازات، هر کدام اندازهٔ یک مسئولیت جداگانه، به انرژی نیاز داشتند.

فایل‌سیستمی بدون محدودیت تعداد inode

فایل‌سیستم یک ساختار مدیریت داده است که وظیفهٔ سازمان‌دهی، ذخیره‌سازی و مدیریت داده‌ها روی حافظه‌های ذخیره‌سازی مانند HDD SSD، حافظه‌های جانبی و… را بر عهده دارد.

نگاه دیگری برای یادگیری از داده‌ها

یادگیری ماشین

عوامل یادگیر این قابلیت را دارند که با یادگیری از تجربیات خود، عملکرد خود را در طول زمان بهبود بخشند.

به یاد عرفان

دل‌نوشته‌هایی به یاد مرحوم عرفان اسدی زیرآبادی

چگونه آپدیت ویندوز GTA: SA را خراب کرد؟

چرا پس از آپدیت 24H2 ویندوز ۱۱، هواپیمای Skimmer در GTA: San Andreas دیگر ساخته نمی‌شد؟ ردیابی یک باگ ۲۱ ساله از فایل‌های بازی تا پشتهٔ ویندوز

سرمقاله - در تار و پود فناوری

با خودت مهربان باش!

مهربانی با خویشتن در روزهای دشوار و امید به فردایی بهتر

به یاد یاسمین

دل‌نوشته‌هایی به یاد شهید یاسمین باکوئی

یک نرمال جدید: هدایت استارتاپ در دوران جنگ

تجربه مدیریت استارتاپ در شرایط جنگ: درس‌های مدیریت بحران و تاب‌آوری کسب‌وکار

سقوط از لبه‌های محاسباتی

مروری بر محاسبات لبه، کاربردها و چالش‌های پیش روی آن در عصر دیجیتال

دانستنی‌ها

آیا می‌دانید؟

زنده ماندن در اینترنت داخلی!

راهنمایی برای استفاده از زیرساخت‌های داخلی در شرایط قطع اینترنت بین‌الملل

جعل موقعیت

بررسی فنی جعل موقعیت در GPS و پیامدهای آن بر خدمات شهری و زندگی روزمره مردم

سرمقاله - سایه‌ای که افتاد، نوری که برخاست

گرامی‌داشت شهدای بی‌گناه در حملات رژیم صهیونیستی به ایران.

مفهوم ثابت‌افزار و اهمیت آن

آشنایی با مفهوم ثابت‌افزار، اهمیت امنیتی و کاربردهای آن در سیستم‌های الکترونیکی

مصاحبه با لیلاسادات علوی، هم‌بنیان‌گذار گفتا

مصاحبه با لیلاسادات علوی، هم‌بنیان‌گذار گفتا؛ محصولی که به فروشندگان کمک می‌کند.

داستان احیای امپراطوری درهم‌شکسته

بررسی داستان احیای شرکت AMD توسط لیسا سو و چالش‌های آن در صنعت پردازش کامپیوتری.

قدم به دنیای دواپس

بررسی مفهوم دواپس، مزایا و چالش‌های آن در دنیای فناوری اطلاعات.

ربات تلگرام به سبک دانشجویی

آموزش ساخت ربات تلگرام رایگان با تمرکز بر Google Script و روش‌های کاربردی

AI Software Engineer

نگاهی به تحولات شغلی در عصر هوش مصنوعی و چگونگی تغییر نقش مهندسان نرم‌افزار و دیتاساینتیست‌ها. چرا «مهندس‌بودن» امروز از «دیتاساینتیست‌بودن» مهم‌تر است و چگونه باید خود را برای آینده آماده کنیم.

اولین رزومه‌مون رو چطور بنویسیم؟

نکات کلیدی برای نوشتن رزومهٔ کارآموزی و جونیور در حوزهٔ فناوری اطلاعات.

حافظه‌های بی‌حفاظ

بررسی انواع حافظه‌های SSD و چگونگی تأثیر آن‌ها بر عملکرد و دوام سیستم.

Open to Open Source

تجربهٔ شروع کار در دنیای اپن سورس و چالش‌های آن.

سیستم‌های رایا‌فیزیکی: معماری، چالش‌ها و مسیر تحول در صنایع هوشمند

بررسی سیستم‌های رایا‌فیزیکی (CPS) و نقش آن‌ها در ادغام دنیای فیزیکی و سایبری، چالش‌ها و معماری آن‌ها.

دانستنی‌ها

آیا می‌دانید؟

از شمارنده تا زمان‌بندی؛ بررسی OTPهای مبتنی بر زمان و شمارنده

بررسی الگوریتم‌های HOTP و TOTP و تفاوت‌های آن‌ها در احراز هویت دوعاملی.

الگوریتم یا خوارزمی

بررسی زندگی و دستاوردهای محمد بن موسی خوارزمی، پدر جبر و علوم کامپیوتر.

منطق کامل

بررسی مفهوم منطق کامل و چگونگی ساخت توابع منطقی با استفاده از توابع ابتدایی.

اسیر درجهٔ آزادی

تحلیل مفهوم درجهٔ آزادی در آمار و ارتباط آن با محاسبه واریانس.

پیشگیری از «بیرون افتادن» دانشجویان در دوره‌های آنلاین: چگونه به کمک هوش مصنوعی، نوش‌دارو را قبل از مرگ سهراب برسانیم؟

بررسی چالش‌های پیش روی دانشجویان در دوره‌های آنلاین و راهکارهای هوش مصنوعی برای پیشگیری از dropout.

سرمقاله - کدهایی که آینده را می‌نویسند

سرمقاله‌ای درباره اهمیت اقدام و تغییر در دنیای دیجیتال و واقعی.

Randomized Smoothing

Randomized Smoothing; An Introduction to Certified ML

Explainable AI (XAI)

در این مقاله به بررسی ابزارهای هوش مصنوعی قابل توضیح (XAI) و کاربردهای آن در شبکه‌های عصبی می‌پردازیم.

OSINT: کارآگاهی در وب

بررسی مفهوم OSINT و کاربردهای آن در جمع‌آوری اطلاعات.

UDP Hole Punching

توضیحاتی درباره‌ی روش UDP Hole Punching و کاربردهای آن در شبکه‌های کامپیوتری.

چگونه به پروژه‌های متن‌باز کمک کنیم؟

راهنمایی برای کمک به پروژه‌های متن‌باز و مزایای آن.

معرفی گروه‌های علمی دانشکده

آشنایی با گروه‌های علمی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف و زمینه‌های تحقیقاتی آن‌ها.

زندگینامه‌ی لینوس توروالدز

مروری بر زندگی و دستاوردهای لینوس توروالدز، خالق لینوکس.

داستان بایت

داستان شکل‌گیری نشریه‌ی بایت و جامعه‌ی علمی دانشکده.