مقاله‌ها

سرمقاله

میان ماندن و رفتن، ترس ایستاده بود...

تاریخچۀ معماری مجموعۀ دستورالعمل‌ها

نگاهی به تاریخچه و تحول معماری مجموعه‌دستورالعمل‌ها از System/360 تا RISC-V

جاسوس‌های سیلیکونی

پردازنده‌ها چگونه خودشان را مانیتور می‌کنند؟

Bun.js؛ نان تازۀ اکوسیستم جاوااسکریپت!

معرفی یک Runtime دیگر جاوااسکریپت

خلاقیت از دل معماری: چگونه ساختار مدل‌های تولید تصویر، نوآوری را ممکن می‌کند؟

چگونه معماری مدل‌های انتشاری، خلاقیت ظاهری در تولید تصویر را اجتناب‌ناپذیر می‌کند

مترجمان نامرئی

سفر شگفت‌انگیز کدهای برنامه‌نویسی به دنیای صفر و یک

هیس! LLM ها فریاد نمی‌زنند.

آیا زنجیرهٔ افکار LLMها استدلال واقعی است یا فقط نمایشی پس از دانستن جواب؟

کالبدشکافی سیستم‌عامل در لحظه

چگونه سیستم‌عامل را در عمیق‌ترین لایه‌ها عیب‌یابی کنیم؟

آیا سیلیکون می‌تواند رنج بکشد؟

معمای ذهن در عصر ماشین

باگزبازی

روایتی از مسیر پر از چالش و هیجان اولین دورۀ رویداد بازی‌سازی باگزبازی

هرچه بگندد نمکش می‌زنند، وای به روزی که بگندد نمک

چرا مانیتورینگ هم باید مانیتور شود و چطور زیرساخت پایش چندلایه طراحی کنیم

پایان یک زامبی در سرور وب‌سایت رویداد WSS

روایت پاکسازی یک بدافزار پایدار از سرور سایت رویداد WSS

ما مردم

بیانیه تیم بایت دانشگاه صنعتی شریف

استارلینک

جهان در عصر جدید، ایران در عصر حجر

دانستنی‌های رندوم!

Iran built a vast camera network to control dissent. Israel hacked it

هدایت ترافیک اینترنتی با تاکتیک‌های شناخته و ناشناخته

روش‌هایی برای عبور امن ترافیک از مسیرهای غیرمستقیم

پیامدهای ناخواسته راهبرد نامتقارن ایران و جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی آمریکا بر حفاظت از غیرنظامیان

ماشین کشتار: بخش اول

قطعی بزرگ! (بخش اول)

مروری بر زندانی کردن جهان آزاد در ایران

اینترنت، حق مسلم!

ابعاد اقتصادی و اجتماعی قطعی اینترنت

چگونه در دنیای اینترنت ناشناس بمانیم؟

ردپاهای دیجیتال، VPN، Tor و اصول پایۀ ناشناس‌سازی

پیامدهای ناخواسته راهبرد نامتقارن ایران و جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی آمریکا بر حفاظت از غیرنظامیان

ماشین کشتار: بخش دوم

مهندسی مقاومت در برابر سانسور

کالبدشکافی اکوسیستم کانفیگ‌های V2Ray/Xray

شورش در لایهٔ چهارم

عبور از فیلترینگ با نقض استانداردهای TCP

ما ماندیم و اینترنت پرو!

بعضی چیزها زود فراموش می‌شوند.

مردم مقابل مردم!

توتالیتاریسم چطور روح جمعی را می‌کشد؟

کاسبان قطعی اینترنت، خوش‌حالید؟

نگاهی به بازیگران صنعت فیلترینگ

قطعی بزرگ! (بخش دوم)

به یاد یک قربانی دیگر

زمان منتظر صلح ایده‌آل شما نمی‌ماند

سخنرانی سی. اس. لوئیس خطاب به دانشجویان آکسفورد در آستانۀ جنگ جهانی دوم

سرمقاله

ویژه برای همه

کدنامه؛ پدر معنوی byte

چطور شریفی‌های چند سال پیش، برنامه‌نویسی یاد می‌گرفتند؟

خوش‌آمدگویی اساتید

پیام‌های خوش‌آمدگویی اساتید دانشکده‌ی مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف به دانشجویان ورودی جدید؛ اساتید همراه شما در مسیر یادگیری خواهند بود.

مسیر آکادمیک در مهندسی کامپیوتر

معرفی فضای آکادمیک در رشته مهندسی کامپیوتر

یه مقاله‌مون نشه؟

تجربهٔ نوشتن مقاله در مهندسی کامپیوتر

چطوری یاد گرفتم از بمب نترسم و اپلای کنم؟

تجربهٔ اپلای تحصیلی در مهندسی کامپیوتر

غول اینترنشیپ اون‌قدرا هم ترسناک نیست!

تجربهٔ رفتن به اینترنشیپ در مهندسی کامپیوتر

در پیش گرفتن مسیر کار و صنعت

دانشگاه «در برابر» یا «در کنار» صنعت

تجربه رفتن به کوآپ

تجربهٔ طرح کوآپ می‌ارزد یا نه؟

تجربه رفتن به کوآپ

کوآپ، جعبه‌ای از تجربیات متنوع

چطور رزومه بنویسیم؟

دروازهٔ ورود به بدبختی بعدی

لبّ مطلب در چند خط!

چند کلام از سال‌بالایی‌ها

صبحت‌هایی از دانشجویان سال‌بالایی برای ورودی‌های جدید دانشکده

فراتر از نمره؛ چرا فعالیت دانشجویی مهم است؟

معرفی فعالیت دانشجویی در دانشکده

تی‌ای‌ها، ستون‌های آموزش در دانشکده

فرهنگ تی‌ای شدن در دانشکده

معرفی گرایش هوش مصنوعی

Intro to Artificial Intelligence

عصای دست یا بلای نسل

شیوهٔ صحیح رفتار با هوش مصنوعی!

معرفی گرایش نرم‌افزار

Intro to Software

معرفی گرایش امنیت داده و شبکه

Intro to Data & Network Security

معرفی گرایش سخت‌افزار

Intro to Hardware & Computer Architecture

معرفی گرایش شبکه‌های کامپیوتری

Intro to Computer Networks

معرفی گرایش الگوریتم و محاسبات

Intro to Algorithms

ورود به دنیای الگوریتم

ورود به مسابقات الگوریتمی و تقویت مهارت برنامه‌نویسی

معرفی گرایش بیوانفورماتیک

Intro to Bioinformatics

معرفی سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی

شیرجه در دنیای مجازی مهندسی کامپیوتر

اعداد بهتر از انسان‌ها سخن می‌گویند!

کمی آمار و ارقام از ورودی‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ دانشکده

سرمقاله - نقطه سر خط

پروتکل XDP: یک قدم قبل از کرنل

تا به حال به این فکر کرده‌اید که غول‌های فناوری مانند کلادفلر چگونه حملات گستردهٔ DDoS را در نطفه خفه می‌کنند

هنگامی که نورون و سیلیکون به هم می‌رسند!

سوژهٔ این نوشتار با تیتر «ملاقات نورون و سیلیکون»، در واقع تلاشی است در جهت تلفیق سامانه‌های زیستی و سخت‌افزاری. تلاشی که نتیجهٔ نهایی آن می‌تواند ما را برای دستیابی به اهداف بسیاری یاری کند؛ اهدافی مانند: استفاده از این سامانه‌ها در زمینهٔ هوش مصنوعی، درک بهتر از نحوهٔ کارکردهای شناختی و عصبی پیچیدهٔ ما، پیشی گرفتن از محدودیت‌هایی که ساختارهای سیلیکونی سنتی ایجاد می‌کنند و بسیاری از کاربردهای دیگر.

وقتی داده‌ها مهاجرت نمی‌کنند: روایت یادگیری فدرال

در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی با رشد سریع خود، نقش مهمی در تحلیل داده‌های واقعی ایفا می‌کند. یکی از رویکردهای نوین در این زمینه، یادگیری فدرال۱ است؛ مدلی که به‌جای جمع‌آوری داده‌ها در یک سرور مرکزی، آموزش را به‌صورت توزیع‌شده میان دستگاه‌های مختلف انجام می‌دهد.

کارخانه‌ای با مغز دیجیتال

در دنیای امروز صنعت، رقابت اصلی نه صرفاً در توانایی بالا بردن نرخ تولید، بلکه در میزان بهره‌گیری صنایع از فناوری‌های نوین است. یکی از جذاب‌ترین این فناوری‌ها، اینترنت اشیاء صنعتی (IIOT) است که از پایه‌های انقلاب صنعتی چهارم محسوب می‌شود.

سرمقاله - خطاها دروغ نمی‌گویند

رایانش و ارتباطات کوانتومی؛ انقلابی در دنیای فناوری

در دنیای فناوری‌های نوظهور، مفاهیم کوانتومی از جملهٔ مباحثی هستند که آیندهٔ محاسبات و ارتباطات را دگرگون خواهند کرد.

عدد پی در توزیع نرمال

توضیحی شهودی و هندسی از دلیل وجود عدد پی در توزیع نرمال

کلید افزایش کارایی در پردازنده‌ها؛ بافر مقصد انشعاب یا BTB

برنامه‌های کاربردی دنیای واقعی دربرگیرندهٔ برنامه‌های مرکز داده‌ها شامل حجم عظیمی از دستورات هستند. این حجم زیاد از دستورات، شامل تعداد قابل‌توجهی دستورات انشعاب هستند که موجب می‌شود عدم برخورد در حافظۀ نهان دستورات بالا برود.

پروفسور علی‌اکبر جلالی

آذر ۱۳۳۱، کوچه ‌پس‌کوچه ‌های روستای شاهکوه واقع در شهر شاهرود، آرام و خاموش، شاهد تولد پسری بودند که سرنوشتش با فردای مدرن گره خورده بود.

سیستم‌های توزیع‌شده: هنر طراحی غیرممکن

در هر ثانیه، نتفلیکس ۱۵ هزار ساعت ویدیو نمایش می‌دهد. اینستاگرام روزانه ۹۵ میلیون عکس پردازش می‌کند. وقتی روی دکمهٔ جست‌وجوی گوگل کلیک می‌کنید،‌ بیش از هزار کامپیوتر در سراسر جهان با یکدیگر مسابقه می‌دهند تا در کسری از ثانیه پاسخ شما را پیدا کنند.

زبان Zig: فراتر از C با تمرکز بر کارایی و شفافیت کد

حدود یک‌‌سال می‌شود که با زبان zig آشنا شده‌ام، زبانی که ادعا می‌کند که «یک C بهتر» است و از وقتی با آن آشنا شده‌ام، دیدم را نسبت به خیلی از ابعاد برنامه‌نویسی گسترش داده‌‌است. این زبان ابعاد بسیار گسترده‌ای دارد، اما برای این متن تصمیم گرفتم که با تمرکز بر «مدیریت حافظه»، «Comptime» و «System build» در zig برای‌تان بنویسم.

سرمقاله - در تار و پود فناوری

چگونه آپدیت ویندوز GTA: SA را خراب کرد؟

چرا پس از آپدیت 24H2 ویندوز ۱۱، هواپیمای Skimmer در GTA: San Andreas دیگر ساخته نمی‌شد؟ ردیابی یک باگ ۲۱ ساله از فایل‌های بازی تا پشتهٔ ویندوز

به یاد عرفان

دل‌نوشته‌هایی به یاد مرحوم عرفان اسدی زیرآبادی

یادگیری ماشین

عوامل یادگیر این قابلیت را دارند که با یادگیری از تجربیات خود، عملکرد خود را در طول زمان بهبود بخشند.

نگاه دیگری برای یادگیری از داده‌ها

فایل‌سیستمی بدون محدودیت تعداد inode

فایل‌سیستم یک ساختار مدیریت داده است که وظیفهٔ سازمان‌دهی، ذخیره‌سازی و مدیریت داده‌ها روی حافظه‌های ذخیره‌سازی مانند HDD SSD، حافظه‌های جانبی و… را بر عهده دارد.

داستان نبرد سخت

بخش علمی هاردوار نیز مانند تمامی رویدادهای دیگر، سختی‌های خودش را دارد. از سؤالات گرفته تا داوری، توزیع قطعات و حتی محاسبهٔ امتیازات، هر کدام اندازهٔ یک مسئولیت جداگانه، به انرژی نیاز داشتند.

سرمقاله - سایه‌ای که افتاد، نوری که برخاست

گرامی‌داشت شهدای بی‌گناه در حملات رژیم صهیونیستی به ایران.

جعل موقعیت

بررسی فنی جعل موقعیت در GPS و پیامدهای آن بر خدمات شهری و زندگی روزمره مردم

زنده ماندن در اینترنت داخلی!

راهنمایی برای استفاده از زیرساخت‌های داخلی در شرایط قطع اینترنت بین‌الملل

دانستنی‌ها

آیا می‌دانید؟

سقوط از لبه‌های محاسباتی

مروری بر محاسبات لبه، کاربردها و چالش‌های پیش روی آن در عصر دیجیتال

یک نرمال جدید: هدایت استارتاپ در دوران جنگ

تجربه مدیریت استارتاپ در شرایط جنگ: درس‌های مدیریت بحران و تاب‌آوری کسب‌وکار

به یاد یاسمین

دل‌نوشته‌هایی به یاد شهید یاسمین باکوئی

با خودت مهربان باش!

مهربانی با خویشتن در روزهای دشوار و امید به فردایی بهتر

سرمقاله - کدهایی که آینده را می‌نویسند

سرمقاله‌ای درباره اهمیت اقدام و تغییر در دنیای دیجیتال و واقعی.

پیشگیری از «بیرون افتادن» دانشجویان در دوره‌های آنلاین: چگونه به کمک هوش مصنوعی، نوش‌دارو را قبل از مرگ سهراب برسانیم؟

بررسی چالش‌های پیش روی دانشجویان در دوره‌های آنلاین و راهکارهای هوش مصنوعی برای پیشگیری از dropout.

اسیر درجهٔ آزادی

تحلیل مفهوم درجهٔ آزادی در آمار و ارتباط آن با محاسبه واریانس.

منطق کامل

بررسی مفهوم منطق کامل و چگونگی ساخت توابع منطقی با استفاده از توابع ابتدایی.

الگوریتم یا خوارزمی

بررسی زندگی و دستاوردهای محمد بن موسی خوارزمی، پدر جبر و علوم کامپیوتر.

از شمارنده تا زمان‌بندی؛ بررسی OTPهای مبتنی بر زمان و شمارنده

بررسی الگوریتم‌های HOTP و TOTP و تفاوت‌های آن‌ها در احراز هویت دوعاملی.

دانستنی‌ها

آیا می‌دانید؟

سیستم‌های رایا‌فیزیکی: معماری، چالش‌ها و مسیر تحول در صنایع هوشمند

بررسی سیستم‌های رایا‌فیزیکی (CPS) و نقش آن‌ها در ادغام دنیای فیزیکی و سایبری، چالش‌ها و معماری آن‌ها.

Open to Open Source

تجربهٔ شروع کار در دنیای اپن سورس و چالش‌های آن.

حافظه‌های بی‌حفاظ

بررسی انواع حافظه‌های SSD و چگونگی تأثیر آن‌ها بر عملکرد و دوام سیستم.

اولین رزومه‌مون رو چطور بنویسیم؟

نکات کلیدی برای نوشتن رزومهٔ کارآموزی و جونیور در حوزهٔ فناوری اطلاعات.

AI Software Engineer

نگاهی به تحولات شغلی در عصر هوش مصنوعی و چگونگی تغییر نقش مهندسان نرم‌افزار و دیتاساینتیست‌ها. چرا «مهندس‌بودن» امروز از «دیتاساینتیست‌بودن» مهم‌تر است و چگونه باید خود را برای آینده آماده کنیم.

ربات تلگرام به سبک دانشجویی

آموزش ساخت ربات تلگرام رایگان با تمرکز بر Google Script و روش‌های کاربردی

قدم به دنیای دواپس

بررسی مفهوم دواپس، مزایا و چالش‌های آن در دنیای فناوری اطلاعات.

داستان احیای امپراطوری درهم‌شکسته

بررسی داستان احیای شرکت AMD توسط لیسا سو و چالش‌های آن در صنعت پردازش کامپیوتری.

مصاحبه با لیلاسادات علوی، هم‌بنیان‌گذار گفتا

مصاحبه با لیلاسادات علوی، هم‌بنیان‌گذار گفتا؛ محصولی که به فروشندگان کمک می‌کند.

مفهوم ثابت‌افزار و اهمیت آن

آشنایی با مفهوم ثابت‌افزار، اهمیت امنیتی و کاربردهای آن در سیستم‌های الکترونیکی

داستان بایت

داستان شکل‌گیری نشریه‌ی بایت و جامعه‌ی علمی دانشکده.

زندگینامه‌ی لینوس توروالدز

مروری بر زندگی و دستاوردهای لینوس توروالدز، خالق لینوکس.

معرفی گروه‌های علمی دانشکده

آشنایی با گروه‌های علمی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف و زمینه‌های تحقیقاتی آن‌ها.

چگونه به پروژه‌های متن‌باز کمک کنیم؟

راهنمایی برای کمک به پروژه‌های متن‌باز و مزایای آن.

UDP Hole Punching

توضیحاتی درباره‌ی روش UDP Hole Punching و کاربردهای آن در شبکه‌های کامپیوتری.

OSINT: کارآگاهی در وب

بررسی مفهوم OSINT و کاربردهای آن در جمع‌آوری اطلاعات.

Explainable AI (XAI)

در این مقاله به بررسی ابزارهای هوش مصنوعی قابل توضیح (XAI) و کاربردهای آن در شبکه‌های عصبی می‌پردازیم.

Randomized Smoothing

Randomized Smoothing; An Introduction to Certified ML